Park Kopernika
Park Kopernika: pas parku na linii dawnej fosy miejskiej, między ul. Świdnicką a ul. Księdza Piotra Skargi, z teatrem lalek na jednym końcu i pomnikiem Kopernika na drugim.
Grzegorz Browarski Wikimedia Commons CC BY-SA 4.0
Cztery nazwy jednego parku
Mapy Google nazywają go parkiem Mikołaja Kopernika. Zarząd Zieleni Miejskiej nazywa go Ogrodem Staromiejskim i wśród innych jego nazw wymienia park Mikołaja Kopernika. Miejskie serwisy informacyjne Wrocławia nazywają go parkiem Staromiejskim. Od 1967 roku nosił imię Hanki Sawickiej, a jeszcze wcześniej był to Zwingergarten. Wszystko to ten sam pas zieleni, a to, jaką nazwę się zna, zależy od tego, z jakiej mapy się korzysta.
Teren jest starszy niż park. To międzymurze, przestrzeń między dwoma murami miasta, gdzie bractwo strzeleckie miało swoją strzelnicę. W 1767 roku Carl Gotthard Langhans zbudował tu dla niego klasycystyczny budynek klubowy — Zwinger — a ogród obok niego założono i powiększono w latach 1768–1770. Długa promenada, która biegnie przez park wzdłuż fosy, powstała później, w latach 1813–1816, gdy rozbierano fortyfikacje.
Jest częścią historycznego centrum Wrocławia, które w 1994 roku uznano za Pomnik Historii. Jedno z drzew w parku jest osobnym pomnikiem przyrody: to platan klonolistny.
Teatr lalek
Wrocławski Teatr Lalek stoi przy placu Teatralnym 4, obok parku, a nie w nim; łączy je szeroki taras po wschodniej stronie budynku. Budynek powstał w latach 1892–1894 jako Resursa Kupiecka, siedziba stowarzyszenia kupców chrześcijańskich: sale klubowe na parterze, wyżej sala balowa i koncertowa. Do 1892 roku stał w tym miejscu Zwinger Langhansa; rozebrano go wtedy, by poszerzyć ulicę i wytyczyć plac.
To, kto go zaprojektował, zależy od tego, kogo się zapyta. Krajowy rejestr zabytków przypisuje projekt Eduardowi Blümnerowi; historia spisana przez sam teatr — Paulowi Kieschkemu i Richardowi Bielenbergowi, zwycięzcom konkursu. Ta strona nie rozstrzyga między nimi.
Teatr jest starszy niż jego obecna siedziba. Założyli go 18 października 1946 roku Zenon i Elżbieta Kalinowiczowie, którzy w czasie wojny nauczyli się lalkarstwa w Związku Radzieckim, a zaczynał na scenie przy ul. Rzeźniczej. Do tego budynku wprowadził się w 1965 roku i dzielił go z Towarzystwem Przyjaźni Polsko-Radzieckiej; cały budynek miasto przekazało teatrowi dopiero w 1999 roku. W 2026 roku teatr kończy osiemdziesiąt lat.
Nie jest to wyłącznie teatr dla dzieci i to jest w nim najciekawsze. Od 1967 roku przez trzy dekady prowadził małą scenę dla dorosłych, na której Wiesław Hejno wystawił Proces Kafki, Gyubala Wahazara Witkacego i Fausta Goethego; dwa pierwsze spektakle zdobyły pierwszą nagrodę na międzynarodowym festiwalu lalkarskim w Zagrzebiu, w 1985 i 1987 roku. Z tego samego teatru wyrosło polskie szkolnictwo lalkarskie: kurs rozpoczęty tu w 1967 roku stał się w 1972 roku wydziałem lalkarskim krakowskiej uczelni teatralnej, działającym we Wrocławiu.
Fred Romero from Paris, France Wikimedia Commons CC BY 2.0
Pomnik Kopernika
Stoi na wybrukowanym placu tuż za wschodnim wejściem do parku, u zbiegu ulic Wierzbowej i Księdza Piotra Skargi — nie w parku, choć park nosi jego imię. Nie jest to zwykły posąg: to zwężająca się ku górze stela z wyrzeźbionymi okręgami układu heliocentrycznego, zwieńczona stylizowaną głową astronoma. Wykonał go Leon Podsiadły, a postawiono go w 1974 roku na pięćsetną rocznicę urodzin Kopernika, z inicjatywy Towarzystwa Miłośników Wrocławia i towarzystwa miłośników astronomii.
Grzegorz Browarski Wikimedia Commons CC BY-SA 4.0
W ogrodzie
W ogrodzonym ogrodzie od strony teatru stoi fontanna z chłopcem z łabędziem z pierwszego zdjęcia powyżej; jest ona rekonstrukcją. Amor na Pegazie stoi na wysokim cokole w głębi ogrodu: Pomniki i fontanny. Jest tu plac zabaw, woliera, letnia scena teatru i karuzela w dawnym stylu francuskim, z drewnianymi końmi i gondolami, która działa w ciepłych miesiącach.
Ogród odnowiono w 2010 roku na wzór przedwojennego ogrodu miejskiego i jednocześnie ponownie ogrodzono. Zarząd Zieleni Miejskiej odnotowuje, że ogrodzenie wzbudziło sporo kontrowersji i że dziś nikt się już o nie nie spiera.
Zwiedzanie
Park ciągnie się między ul. Świdnicką a ul. Księdza Piotra Skargi; wzdłuż jego północnej strony biegną ul. Teatralna i plac Teatralny, wzdłuż południowej fosa. Koniec Świdnickiej od strony Renomy, z pomnikiem Bolesława Chrobrego i Pogodynką, znajduje się przy zachodnim narożniku.