Uniwersytet Wrocławski

Początki

Uniwersytet powstał w 1702 roku jako Leopoldina. Jezuici doprowadzili do jego założenia, a cesarz Leopold I Habsburg wydał akt fundacyjny, znany jako Złota Bulla. Uczelnia wzięła nazwę od cesarza.

Kamień węgielny pod gmach główny położono 6 grudnia 1728 roku, a budowa trwała w latach 1728–1739. Budynku nigdy nie ukończono według pierwotnego planu: wschodnie skrzydło pozostało niedokończone. Obok stoi starszy, jezuicki Kościół Uniwersytecki, zbudowany w latach 1689–1698.

Wieża Matematyczna

Wieża wznosi się pośrodku gmachu głównego, nad wejściem, i jest jedyną z trzech, które planowali jezuici. Nad Bramą Cesarską miała stanąć dzwonnica, a na końcu wschodniego skrzydła, którego nigdy nie zbudowano, wieża astronomiczna — dlatego ta, która stoi i w której mieściło się obserwatorium, nazywa się Wieżą Matematyczną.

Prowadzą do niej Schody Cesarskie, pod freskami Franza Antona Schefflera. Na wieżę nie ma windy: winda w budynku dojeżdża tylko do piętra Auli.

Taras na szczycie znajduje się 42 metry nad ziemią. Na jego balustradzie stoją cztery figury wyrzeźbione przez Franza Josepha Mangoldta, autora figur w Auli poniżej: Teologia, Prawo, Filozofia i Medycyna — cztery wydziały zamierzone przez jezuitów, z których dwóch uczelnia nigdy nie otrzymała zgody otworzyć. Z tarasu widać Stare Miasto, Wyspę Słodową i Nadodrze, a ponad dachami wieże kościołów, katedrę i Ratusz.

W 1791 roku powstało w niej obserwatorium astronomiczne, założone przez byłego jezuitę Longinusa Antona Lorenza Jungnitza, profesora Leopoldiny. Jego pierwszymi instrumentami były teleskop o ogniskowej pięciu stóp, instrument przejściowy o ogniskowej sześciu stóp i gnomon na najwyższym piętrze.

Linię południkową gnomonu wpuszczono w posadzkę w latach 1790–1791 i jest tam do dziś. Ma 15,4 metra długości i 29 centymetrów szerokości; to trzy pasy marmurowych płytek zagłębione na pięć centymetrów w posadzce pod dębowymi pokrywami, a na północnym końcu wspina się 2,3 metra po ścianie. Niewielki otwór nad jej południowym końcem przepuszczał w południe plamkę światła słonecznego, która padała na linię. Następcy Jungnitza skorygowali jej położenie w latach 1831–1832; linia leży na południku 17° 2′ 0,4936″ długości wschodniej.

Dwaj z jego następców astronomów dokonali swoich odkryć w tym pomieszczeniu. Palm Heinrich Ludwig von Bogusławski odkrył kometę 20 kwietnia 1835 roku. Jego następca, Johann Gottfried Galle, odkrył Neptuna 23 września 1846 roku.

Obserwatorium wyprowadzało się potem etapami: częściowo na Kępę Mieszczańską pod koniec XIX wieku, a ostatecznie w latach 20. XX wieku do nowego budynku w Parku Szczytnickim, choć pomiary meteorologiczne nadal prowadzono tutaj. Po 1945 roku praca naukowa w wieży ustała całkowicie, a jej pomieszczenia służyły jako biura i magazyny. Linię południkową odnowiono pod koniec XX wieku, podczas renowacji fasady uniwersytetu.

Dziś pomieszczenia są przestrzenią wystawową Muzeum Uniwersytetu Wrocławskiego. Na pierwszym poziomie są plansze o profesorach, których imiona noszą wrocławskie ulice; na drugim wystawa Sol omnia regit: 87 zegarów słonecznych i pokrewnych instrumentów z kolekcji Macieja Losego, wśród nich zegar słoneczny wykonany dla Wrocławia około 1705 roku przez zegarmistrza Jerzego I Hanowerskiego.

Sprawdzono 7 października 2026 Nie ma biletu tylko na wieżę: muzeum sprzedaje jeden bilet na wszystkie swoje sale i jest nieczynne w środy. Godziny i ceny się zmieniają, a cennik na stronie muzeum to ten, który opublikowało ostatnio. Przed wizytą warto sprawdzić godziny otwarcia i cennik muzeum.

Zwiedzanie

Muzeum Uniwersytetu Wrocławskiego mieści się w gmachu głównym. Obejmuje Aulę Leopoldina, Oratorium Marianum, Wieżę Matematyczną i sale wystawowe.

Godziny otwarcia i bilety się zmieniają; ta strona ich nie podaje. Przed wizytą warto sprawdzić je na stronie muzeum.