Ossolineum
Narodowa biblioteka i instytut założone w 1817 roku, w barokowych budynkach dawnego klasztoru i szpitala przy ulicy Szewskiej, z ogrodem na dziedzińcu.
Daniel.zolopa Wikimedia Commons CC BY 4.0
Czym jest
Ossolineum to Zakład Narodowy im. Ossolińskich. Założył go dla Narodu Polskiego w 1817 roku Józef Maksymilian Ossoliński; mieścił się we Lwowie, dziś na Ukrainie.
Po drugiej wojnie światowej to miasto nie należało już do Polski. Instytut odtworzono we Wrocławiu w 1946 roku, a zniszczone w czasie wojny budynki przy ulicy Szewskiej odbudowano dla niego w latach 1946–1947.
Budynki
Były to klasztor i szpital Krzyżowców z Czerwoną Gwiazdą, zakonu szpitalnego. W latach 1690–1710 średniowieczne budynki zastąpiono barokowymi, które stoją do dziś.
Klasztor skasowano w 1811 roku, a w budynku mieściło się potem katolickie gimnazjum, znane po niemiecku jako Matthiasgymnasium, aż do wojny.
Ogród
Na dziedzińcu urządzono barokowy ogród, dostępny dla zwiedzających. Leży na trasie spaceru między Rynkiem a Ostrowem Tumskim i niewiele osób przechodzących ulicą wie o jego istnieniu.
In it are a sandstone fountain, garden quarters in clipped ornament, a monument to the victims of the First World War, and a monument to Angelus Silesius, the baroque poet and mystic, made by Ewa Rossano and unveiled in October 2007.
Jar.ciurus Wikimedia Commons CC BY-SA 3.0 pl
Muzeum Książąt Lubomirskich
Muzeum założono we Lwowie 25 grudnia 1823 roku, gdy Ossoliński i książę Henryk Lubomirski uzgodnili połączenie swoich zbiorów sztuki z instytutem. Udostępniono je publiczności w 1870 roku.
Władze sowieckie rozwiązały je w 1940 roku. W 1941 roku niemieccy okupanci zabrali jego rysunki Albrechta Dürera; po wojnie władze amerykańskie przekazały je rodzinie Lubomirskich i zostały sprzedane.
Większość obrazów została we Lwowie. Grafiki i monety trafiły do Wrocławia wraz z instytutem, a w 2007 roku zmiana ustawy o Ossolineum przywróciła muzeum jako jego część. Nie ma ono własnego budynku: zbiory pokazywane są na wystawach czasowych w gmachu głównym, a po drugiej stronie ulicy Szewskiej powstaje budynek muzeum.
Zwiedzanie
Gmach główny stoi przy ul. Szewskiej 37 i mieści większość biblioteki, wydawnictwo oraz Muzeum Książąt Lubomirskich. Poza ogrodem zwiedzający mogą wejść na wystawy, organizowane w salach pod kopułą i w dawnym refektarzu klasztoru. Oprowadzania kuratorskie odbywają się jako wydarzenia.
Muzeum Pana Tadeusza należy do tego samego instytutu, ale mieści się w osobnym budynku, Rynek 6; opisano je na stronie o muzeach. Rękopis Pana Tadeusza pokazywany tam codziennie to kopia wykonana w 2010 roku; oryginał wystawia się przez kilka dni w roku.